In vrijwel alle sectoren waar gegevensuitwisseling plaatsvindt, spelen test- en validatiediensten een cruciale rol. Zeker in ketens waarin meerdere partijen betrokken zijn, is het van groot belang dat data eenduidig, volledig en betrouwbaar wordt overgedragen. Dit geldt in het bijzonder voor de zorgsector, waarin veel informatie langs gestandaardiseerde routes wordt gedeeld. Binnen het huidige estafettemodel van de iStandaarden (zoals iWmo, iJw, iEb en iWlz) is de gegevensoverdracht lineair georganiseerd: berichten worden volgens afgesproken formats tussen ketenpartijen doorgestuurd. Om deze gegevensuitwisseling te ondersteunen, zijn er diverse testvoorzieningen beschikbaar. Zo biedt Zorginstituut Nederland de Testomgeving iStandaarden (TiS) aan, waarmee softwareleveranciers hun berichten kunnen toetsen aan de technische specificaties van een standaard. Het Ketenbureau stelt daarnaast een Ketentestomgeving (KTO) beschikbaar voor ketenbrede testen, waarin partijen gezamenlijk kunnen verifiëren of hun systemen correct met elkaar communiceren. Verder is er een specifieke testomgeving voor het PGB-portaal, beheerd door het ministerie van VWS. Hoewel dit model jarenlang effectief is gebleken, maken we een fundamentele stap in het kader van de gegevensuitwisseling: de overgang naar het netwerkmodel. In plaats van lineaire berichtuitwisseling, wordt gewerkt aan real-time gegevensuitwisseling via bronregisters. Partijen kunnen in dit model op het netwerk aansluiten en direct gegevens inzien of ophalen, op het moment dat die nodig zijn. Dit vraagt om andere vormen van interoperabiliteit, verantwoordelijkheid en toetsing. Twee kernvragen die in een algemeen netwerkmodel centraal staan zijn: • Welke behoeften heeft een actor als bronhouder (degene die data beschikbaar stelt) en welke als bevrager (degene die data ophaalt)? • Hoe weet je of gebruikers van het netwerk op een correcte en veilige manier zijn aangesloten? Om antwoorden te vinden, zijn we actief op zoek naar best practices — zowel binnen als buiten de zorgsector. We willen onszelf stimuleren om vanuit het netwerkdenken te opereren, waarbij samenwerking en vertrouwen in realtime gegevensdeling centraal staan. Niet alleen de techniek, maar vooral de gebruikte mechanismen. In de Cure (zoals de Medisch Specialistische Zorg) ontwikkelt Nictiz momenteel een Nationaal Test- & Validatiecentrum, gericht op gegevensuitwisseling met behulp van FHIR-profielen. Dit centrum ondersteunt het betrouwbaar testen van nieuwe infrastructuren en toepassingen. In de Care ontstaan juist nieuwe vragen en behoeften ten aanzien van testen en valideren met de komst van het netwerkmodel — met name in langdurige zorg en het sociaal domein. Voorbeelden van netwerk gebaseerde validatiemechanismen buiten de zorg zijn: • Nutsbedrijven zoals Waternet, gas- en elektriciteitsbedrijven en telecomaanbieders, maken gebruik van centrale register- of infrastructuurtoegang met strikte validatie op datapaden. • DigiD / EDSN: systemen waarin real-time autorisatie, authenticatie en validatie van gegevensstromen cruciaal zijn voor betrouwbaarheid en veiligheid. • Financiële instellingen: banken hanteren uitgebreide validatie- en teststrategieën bij het uitwisselen van financiële data, denk aan SEPA-berichten, PSD2-koppelingen en interne auditvoorzieningen. Door te leren van deze en andere voorbeelden, en het gesprek aan te gaan met betrokken partijen, willen we toewerken naar een solide en toekomstbestendig test- en validatie-oplossingen voor het netwerkmodel in de langdurige zorg.